أحمد بن أعثم الكوفي ( مترجم : مستوفى )

141

الفتوح ( فارسي )

( 1 ) لشكر بايستاد و خالد را گفت : پيادگان قلب لشكر را گوش و چشم دار كه كار آنها را به تو تفويض كردم . و هاشم بن عتبة بن أبى وقّاص را گفت : سواران جناح را گوش دار و هر كس را به جايگاه خود قايم گردان . پس ، لشكر اسلام آهسته آهسته روى به كفّار آوردند . سوار و پياده همگروه ، دل از جان شسته و چشم از زندگانى پوشيده و از حيات نوميد گشته ، همديگر را پند مىدادند و وصيّت مىكردند . اوّل كسى كه در اين شيوه سخن گفت و مسلمانان را استظهار داد أبو عبيده بود ، گفت : اى مسلمانان نيّت نيكو كنيد ، دل با خداى داريد و نصرت و فتح از او بخواهيد . صبر شعار خود سازيد و ياران خويش را به صبر تسلّى دهيد ؛ وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ . اى مسلمانان ، من از بزرگان و معارف شنيده‌ام كه اين ولايت با كاريزها و كوشكها و قصبه‌ها و روستاها به دست مسلمانان فتح خواهد شد و حكم مسلمانان بر اين ولايت نافذ خواهد گشت . زنهار تا از كثرت عدد ايشان نترسيده از بسيارى عدّت و آلت ايشان نينديشيد كه خداى تعالى ناصر شما و خاذل ايشان است و ديگر اى مسلمانان ، شما از ولايت عرب دور آمده‌ايد و مسافتى بعيد پس پشت كرده به ولايت عجم رسيده‌ايد و از اوطان و اولاد دور افتاده انقطاع كرده [ ايد ] . در حساب مداريد كه از اين موضع هزيمت به ولايت عرب توانيد برد ، لابد كار را ساخته مىبايد و دل بر جنگ اين كفّار نهاده به جان كوشيد كه رضاى خداى سبحانه و بهشت نتوان يافت جز به تحمّل چنين رنجها بردن و در اين چنين مواضع مكروه ايستادن و صبر كردن ؛ وَ اللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ . پس ، خالد بن وليد گفت : اى مسلمانان نيّت نيكو كنيد و جنگ براى رضا و خشنودى خالق . بر جايگاه خويش ثابت باشيد و به جنگ ابتدا نكنيد . چون ايشان جنگ را آغاز نهادند شماها شمشيرها كشيده و نيزه‌ها بر ايشان راست كرده تيرها بر كمان نهيد و سپرها در روى كشيد و خاموشى را شعار خود سازيد مگر به ذكر خداى تعالى . تا من دستورى ندهم كس حمله نكند . [ 51 ب ] معاذ بن جبل گفت :